مدیریت شهری و 5S

ایجاد ارتباط بین کارکردها و اهداف مدیریت شهری با رویکرد ساماندهی محل  کار 5S نه از منظر گسترش دامنه کاربرد بلکه از منظر ضرورت سازماندهی و برنامه ریزی فعالیتهای مدیریت شهری حول رویکردها و ابزارهای نوین مدیریتی حائز اهمیت است. مدیریت شهری در نهایت با نگرش سازمانی به موضوع فعالیتهای خود و نگاه به سازمان خدمات شهری به عنوان شخصیت حقوقی نیازمند تجهیز خود به ابزارها و رویکردهای مدیریتی است. 5S به عنوان یکی از زیرساختهای مبدل فرهنگی در حوزه مدیریت شهری نه تنها در درون سازمان مدیریت شهری بلکه در حوزه زندگی شهروندان نیز رویکرد و ابزار کارآمدی برای بهبود و ارتقاء کیفیت زندگی کارکنان مدیریت شهری و شهروندان دارد.

گرچه کارکردهای مدیریت شهری در قالب وظائف کلان این مدیریت در قالب زیر دسته بندی شده است:

- آماده سازی زيرساخت های اساسی برای عملکرد کارآمد شهرها
2- آماده سازی خدمات لازم برای توسعه منابع انسانی ,بهبود بهره وری و بهبود استاندارد های زندگی شهری
3- تنظيم فعاليت های تاثيرگذار بخش خصوصی بر امنيت ,سلامتی و رفاه اجتماعی جمعيت شهری
4- آماده ساختن خدمات و تسهيلات لازم برای پشتيبانی فعاليت های مولد و عمليات کارآمد موسسه های خصوصی در نواحی شهری
5- برنامه ريزی استراتژيک

در حال حاضر دومين نمايشگاه مديريت شهري و دستاوردهاي شهرداري ها 21 تا 24 آبان ماه در سالگرد 100 سالگی شهرداری مدرن در ایران در حال برگزاری است و با توجه به گستردگی سازمانها و شرکتهای وابسته به شهرداری ها در قالب بیش از  300 سازمان و شرکت و 200 شرکت بخش خصوصی نشان دهنده ضرورت بکارگیری ابزارها و رویکردهای مانند کایزن، 5S و برنامه ریزی هوشین در این سازمانها و شرکتها است.

هم اکنون این اهداف در قالب کارکردهای زیر در مدیریت شهری ایران مطرح شده است:

- مدیریت پسماند

- مدیریت ترافیک

- مدیریت پروژه های عمرانی و زیرساختها

- مشارکت شهروندان

- ارائه خدمات فرهنگی

بخشهای مهمی از این کارکردها و اهداف در بستر 5S به مجموعه ای از الگوهای رفتاری نهادینه شده تبدیل شده و میتواند نقش مهمی در دستیابی به اهداف مدیریت شهری داشته باشد.

در آینده امیدوارم مطالب بیشتری در این زمینه ارائه کنم.

5S نظام ساماندهی محل کار

5S برگرفته از حروف اول پنج کلمه ژاپنی است. این رویکرد نگرشی سیستماتیک و کاربردی به شرایط محل کار با هدف بهبود بهره وری و کیفیت زندگی کاری است. تجربه کشور ژاپن در امر بازسازی صنعتی و حضور در بازارهای رقابتی جهانی نشات دهنده آن است که این رویکرد به لحاظ ویژگی ها و روشهای بکار گرفته شده رویکردی عمومی و همگانی و همینطور قابل توسعه برای بهبود عملکرد و ارتقای سطح کیفیت زندگی کاری است. تجربیات متعدد جهانی نشان دهنده آن است که این رویکرد در واقع تعارضی با فرهنگهای بومی و منطقه ای نداشته و از ابزارهای اساسی برای نظام های مبدل فرهنگی است.
گرچه هسته اصلی 5S سنتی مبتنی بر انضباط و نطافت ( S1:جداسازی +S2: سازماندهی +S3: نظافت + S4: استانداردسازی +S5: خودانظباطی )  است اما کاربرد آن در حوزه های متفاوت با توجه به ضرورتها و شرایط خاص قابلیت هماهنگی با شرایط محیطی متفاوت را دارا است. نکته مهم در پیاده سازی نظام 5S تئاوم و پیگیری این رویکرد به عنوان بخشی از کارکردهای روزمره در کلیه سطوح سازمان است. تا چندی پیش تفکر غالب در خصوص این رویکرد به علت ریشه های تاریخی که به طور معمول بر اساس تجربه ژاپنی ساماندهی محل کار نقل میشد، مبتنی بر تجربه محیط های صنعتی بود، لیکن به تدریج کاربد این رویکرد در محیطهای ستادی و مدیریت شهری خود را نشان داد به گونه ای که در برخی از مدارس آمریکا این رویکرد به ساماندهی به عنوان بخشی از مطالب و مواد درسی با همین چهارچوب و با عناوین دیگر وارد نظام آموزشی شده است.